Chory nastolatek w grupie rówieśniczej

Pomoc z nastolatkami u psychologaOkres dojrzewania jest ważnym etapem w rozwoju a wszystkie związane z nim niepokojące objawy są naturalnym efektem zmian, jakie się toczą w ciele i psychice młodego człowieka. On sam niekiedy nie rozumie tych zmian i dojrzewanie jest dla niego czasem fizycznej i psychicznej udręki. Hormony  czynią nastolatków drażliwymi, buntowniczymi lub chorobliwie nieśmiałymi. Okres dojrzewalnia jest jednocześnie trudnym przejściem albowiem zakłada przejście od bezpiecznego dzieciństwa do dorosłości.

To tej pory nastolatek znajdował się w ciepłym , beztroskim dzieciństwie, gdzie jego potrzeby były zaspakajane przez rodziców. Teraz powoli wkracza w dorosłość i widzi, że świat zewnętrzny nie jest tak bezpieczny. Nastolatek wychodząc na świat zauważa, że nie zawsze jest akceptowany. Rówieśnicy często wyśmiewają się z niego, dokuczają mu i tym samym przyczyniaj się do niższego poczucia własnej wartości. A poczucie wartości nastolatka,  jest naprawdę wątłe i poddane na najmniejsza nawet krytykę. Jeśli dochodzi to tego choroba, bo tym bardziej młody człowiek czuje się zagubiony, niezrozumiały i odrzucony przez rówieśników.

W czasie dojrzewania następuje wiele zmian w psychice młodego człowieka, a u nastolatka z cukrzycą dochodzą dodatkowo obowiązki, jakie nakłada na niego choroba. Częstą więc zaczyna on przyjmować postawę  buntu i zaniedbywania leczenia. W tym okresie akceptacja choroby i związanej z tym odpowiedzialności napotyka na trudności.  Warto, by w tym czasie nastolatek miał zapewniony kontakt z rówieśnikami z cukrzycą, z którymi może porozmawiać o swoich problemach. Warto też by rodzice rozmawiali jak najwięcej z młodym człowiekiem o jego buncie, obawach, niepokoju. Rodzice powinni pytać dorastające dziecko, czy i jak mogą mu pomóc i jednocześnie  powinni starać się zrozumieć jego zdenerwowanie. Najlepsze co mogą zrobić w tym momencie dorośli to chwalić nastolatka i podziwiać go za borykanie się z codziennymi czynnościami dotyczącymi prowadzenia cukrzycy. Wiara rodziców w dziecko jest podstawą budowania samoakceptacji nastolatka. Tak więc dla młodych ludzi, którzy nie końca czują się szczęśliwi i nie mogą zaakceptować swojej choroby, czują się osamotnieni , chciałbym przekazać kilka wskazówek które mogą okazać się pomocne w budowaniu poczucia własnej wartości.

Uznaj, że nie jesteś sam

Zacznij obserwować innych ludzi. Kiedy będziesz w szkole, autobusie, na imprezie spokojnie obserwuj innych. Zobacz, że są wśród nich osoby nieśmiałe, trzymające się na uboczu, czerwieniące się, gdy maja zabrać głos w grupie, mówią zdenerwowanym głosem lub nadrabiają poczucie niskiej wartości zadzierając nosa. Obserwując  innych zobaczysz że, nie tylko Ty nie wierzysz w siebie. Wokół jest pełni ludzi (Twoich rówieśników i dorosłych) którzy mają problem z poczuciem własnej wartości. Kiedy już raz rozumiesz, że inni zarówno zdrowi jak i chorzy, czują  niepewność, zakłopotanie, brak pewności siebie, to już nigdy nie będziesz się czuł się osamotniony. Będziesz bardziej pewny siebie wiedząc, że  każdy obawia się zakłopotania, wyśmiania i odrzucenia.

Znajdź grupę wsparcia

Szukaj innych nastolatków, którzy tak ja Ty są chorzy na cukrzycę. Załóż grupę wsparcia na Internecie, w szkole lub na swoim osiedlu.  Znajdź osoby pełne energii i czerp od nich siłę i radość życia. Razem wspierajcie się i pomagajcie sobie. Jednocześnie, unikaj ludzi, którzy będą wyśmiewać się z ciebie z powodu twojej chory i pamiętaj, że tacy ludzie swoim zachowaniem, pokazują, ze to oni są nie porządku a nie Ty! Ty masz prawo do bycia chorym. Przyjaźnij  się więc z tymi, którzy akceptują Cię takim jakim jesteś, a nie takim, jakby oni chcieli, żebyś był.

Poznaj odważnych bohaterów

Choroby wpisane są w ludzkie życie i każdy z nas może zachorować nagle i przewlekle. Cukrzyca może więc dopaść każdego: lekarza, prezesa, gwiazdę muzyki, sportowca, dziennikarza itd. Warto żebyś zobaczył, że są ludzie, którzy pomimo choroby widzą pozytywne aspekty życia, są aktywni i optymistyczni. Tacy ludzie pomimo choroby potrafią osiągać sukcesy zawodowe i osobiste, działając w myśl zasady „dla chcącego, nie ma nic trudnego”. Akceptacja choroby wiąże się więc ze sprawnym radzeniem sobie i działaniem w nowej sytuacji życiowej. Cukrzyca może być więc twórczym czynnikiem rozwoju. Obecnie nie brak przykładów diabetyków, którzy są sławni i odnoszą sukcesy, np. Halle Berry, Elizabeth Taylor, a w Polsce Paulina Ignasiak (pseud. art. Paulla),  Andrzej Zaorski, Mandaryna, Michał Jeliński,  polski wioślarz, czterokrotny mistrz świata, mistrz olimpijski z IO w Pekinie czy Jacek Sadowski, leader zespołu muzycznego Leszcze.  Jak widać z powyższych przykładów, to od nas samych zależy, jak będziemy się zachowywać w chorobie: czy poddamy się, czy pomimo cukrzycy będzie spełniać swoje marzenia!
Znajdź swoją oryginalność

Nie porównuj się z innymi. Zajdź swoją oryginalność, coś co wyróżnia Cię na tle innych ludzi. Zrób sobie taką indywidualną listę swoich talentów, zalet i mocnych stron?  Może masz piękne włosy? A może doskonale piszesz wypracowania? Może umiesz pozyskiwać sobie przyjaciół? Może świetnie śpiewasz? Albo masz hobby, któremu poświęcasz dużo czasu? A może jak nikt inny umiesz opowiadać dowcipy? Może masz zdolności analityczne i zawsze szybko oceniasz daną sytuacje i wyciągasz trafne wnioski? Zajdź zatem swoją oryginalność i koncentruj swoja uwagę się na swoich możliwościach, talentach i zaletach.

Stwórz także, paletę własnych sukcesów , wypisz wszystkie swoje sukcesy: zaliczona klasówka, zdobyta olimpiada, wygrany konkurs z polskiego itd. Odrzucenie przez innych nie boli tak bardzo, kiedy wiesz, że jesteś w czymś dobry!

Zaakceptuj siebie takim jakim jesteś
Akceptacja siebie takim jakim się jest zakłada możliwość realiza­cji swoich celów i marzeń, z jednoczes­nym uwzględnieniem w nich cukrzycy. To pogodzenie się z techniczną stroną lecze­nia, jak z każdą inną, zwykłą czynnością w życiu. Akceptacja choroby jest warun­kiem rozwoju i sprawia, że możesz realizować siebie mimo dodatkowych cukrzycowych obowiązków.  Samoakceptacja jest procesem i trudno jej się nauczyć od razu. Zacznij zatem od nauczenia się akceptowania tego, czego nie możesz zmienić, a więc choroby.  I  pamiętaj, że najszczęśliwszymi ludźmi na świecie, nie są ci, którzy nie mają problemów,  ale ci, którzy nauczyli się żyć z tym ,co nie jest w nich, do końca doskonale.

  • Zaakceptuj chorobę – przyznaj się przed sobą, że jesteś się chory.
  • Poproś o wsparcie rodzinę, przyjaciół – nie bój się mówić innym o cukrzycy, twoich lękach i obawach.
  • Stosuj metodę małych kroczków. Nie zakładaj, że szybko pogodzisz się z nową sytuacją.
  • Zaakceptuj siebie takim, jakim jesteś.
  • Spisz swoje marzenia i pomyśl, jak możesz je teraz zrealizować.
  • Prowadź dziennik sukcesów, w którym będziesz spisywał swoje osiągnięcia
  • Rozwijaj swoje pasje i zainteresowania. To one mogą być źródłem przyjemności, poprawią twoje samopoczucie i dodadzą ci pewności siebie.
  • Jeśli nadal ciężko jest ci pogodzić się z chorobą oraz poczuciem wstydu, poszukaj wsparcia psychologa.

AUTOR: Izabela Kielczyk, psycholog, terapeuta